Karabağlar ’da dirençli kent hamlesi

Karabağlar Belediyesi, İzmir Kalkınma Ajansı (İZKA) teknik destek programı kapsamında ilçe ölçeğinde bir ilk olan “Bütünleşik Risk Temelli Öncelikli Kentsel Dönüşüm Alanlarının Belirlenmesi ve Özgün Dönüşüm Stratejilerinin Geliştirilmesi” projesini uygulamaya geçiriyor.

İZMİR (İGFA) - Sempozyumun açılış konuşmasını yapan Başkan Helil Kınay, “Karabağlar, kentsel dönüşüme en fazla ihtiyaç duyan ilçelerden biri. Afetler ve kayıplar hafızamızda. Yeni acılar yaşanmaması için bilimsel verilerle riskleri belirledik ve mahalle ölçeğinde afet gönüllülüğünü güçlendirmeye çalışıyoruz. Osman Aksüner Mahallesi’nde başlattığımız pilot kentsel dönüşüm çalışmasını diğer mahallelere de yaymayı hedefliyoruz. Kırılganlıklarımızı birbirimize dayanarak azaltacağız ve kent dayanışmasını güçlendireceğiz” diye konuştu.

Kınay ayrıca “Afetlerin kaçınılmaz bir gerçek olduğunu biliyoruz. Bu gerçeğe karşı hazırlıklı olmak zorundayız. Bu kapsamda Karabağlar genelinde kapsamlı ve bilimsel bir risk analizi çalışması yaptık. 58 mahallenin tamamında deprem riski, iklim değişikliği etkileri ve sosyal kırılganlıklar dahil olmak üzere hem yapısal hem toplumsal riskler değerlendirildi. Elde edilen veriler sayesinde strateji ve önceliklerimizi daha planlı şekilde belirliyoruz” dedi. Kınay son olarak çalışmalara katkı sunan akademisyenlere, belediye çalışanlarına ve Karabağlar halkına teşekkür etti

Karabağlar’dan Türkiye’ye Örnek Model

Başkan Yardımcısı Özlem Şenyol Kocaer, Karabağlar’da yürütülen bütünleşik kentsel dönüşüm ve afet yönetimi çalışmasının tekrarlanabilir ve örnek bir model olduğunu vurguladı. Karabağlar Belediyesi öncülüğünde ve İzmir Kalkınma Ajansı teknik desteğiyle yürütülen proje kapsamında ilçenin fiziki ve sosyal yapısı birlikte ele alındı. Deprem başta olmak üzere sel, yangın ve insan kaynaklı riskler bütüncül bir yaklaşımla değerlendirildi. Karabağlar’ın 2.180 hektarlık planlama alanının 646 hektarının riskli alan statüsünde bulunduğunu ve yaklaşık 52 bin yapıdan yalnızca 8.568’inin güncel deprem yönetmeliğine uygun olduğunu hatırlatan Kocaer, veri temelli ve önceliklendirilmiş bir dönüşüm modelinin önemini vurguladı. Osman Aksüner Mahallesi’nde kentsel dönüşüm sürecinin başlatıldığını ve vatandaşların Kentsel Dönüşüm Ofisi aracılığıyla bilgilendirildiğini aktardı.

İZKA Desteği

İZKA Mavi Büyüme Politikaları Birim Başkanı Dr. Saygın Can Oğuz ise, “Plan ve stratejiler tek başına yeterli değil. Önemli olan uygulama kapasitesini güçlendirmek. Karabağlar’da yürütülen proje, tekrarlanabilir ve örnek bir model oluşturmayı amaçlıyor. Bu yaklaşım hem bölgesel kalkınma hem de afetlere hazırlık açısından önemli bir adım” diye konuştu.

Konunun Uzmanları Karabağlar’da

Açılış konuşmalarının ardından moderatörlüğünü Prof Dr Hilmi Evren Erdin’in yaptığı oturumda, projede ele alınan tehlike ve riskler uzmanlar tarafından detaylı bir şekilde değerlendirildi.

Prof. Dr. Himmet Karaman (İstanbul Teknik Üniversitesi): HAZTURK yazılımıyla deprem ve risk analizleri ile karar destek sistemlerini aktardı.

Prof. Dr. Melike Tekindal (İzmir Katip Çelebi Üniversitesi): Afetleri toplumsal eşitsizlikler üzerinden değerlendirdi ve sosyal hizmetin stratejik rolünü vurguladı.

Doç. Dr. Nurdan Erdoğan (İzmir Demokrasi Üniversitesi): Kentsel ısı adası ve iklim değişikliği etkilerini tartıştı.

Koray Çetin Önalan (İzmir Jeoloji Mühendisleri Odası): Afet anında hızlı müdahale ve arama-kurtarma çalışmalarının önemini anlattı.

Sempozyumun Kapanışı ve Değerlendirme

Sempozyumun ikinci bölümünde ise Karabağlar Belediyesi’nden Özge Uzun, bütünleşik risk temelli kentsel dönüşüm stratejilerini paylaştı.

Değerlendirme ve kapanış bölümünde konuşan Prof. Dr. Ruşen Keleş, Türkiye genelinde afet yönetimindeki eksikliklere dikkat çekti. Prof. Dr. Keleş, doğal afetlerin artık tamamen doğal olmadığını, insan kaynaklı faktörlerle afet durumuna dönüştüğünü söyledi. “İmar hakları ve teşvik eksikliği, yapı denetimindeki aksaklıklar ve yanlış malzeme kullanımı, yapıların sağlamlığını ve dayanıklılığını doğrudan etkiliyor” dedi. Afet sonrası uygulamaların planlanması ve yürütülmesinde merkezi yönetim ile belediyeler arasındaki koordinasyon eksikliğine dikkat çeken Keleş, Karabağlar Belediyesi ve Başkan Helil Kınay’a, merkezi yönetim dışında bilimsel yöntemlerle afet yönetimine yaklaşmaları nedeniyle teşekkür etti.

Prof Dr Murat Türkeş ise İzmir ve Karabağlar’da iklim ve doğal afet risklerini ele aldı. Sıcak hava dalgaları, yaz kuraklığı, orman yangınları, taşkınlar, su baskınları, kaya düşmesi ve çığ gibi afetlerin etkilerini anlattı. Kentleşmeye bağlı “kent ısısı” etkisinin sıcaklıkları artırdığına dikkat çeken Türkeş, 2024’te sıcaklıkların 1921 normaline göre 2,1°C daha yüksek olduğunu belirtti. Afetlerin hidrolojik, orografik ve kültürel faktörlerle birleşik olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı ve bu süreçte toplulukların, altyapının ve ekonomik yapıların etkilenme boyutlarını ortaya koydu.

Sempozyumun sonunda Başkan Kınay, akademisyenlere ve katılımcılara plaket vererek teşekkür etti.